De geboorte van nl.taal

(Flibsy, februari 2011)

Inleiding

Nlnet.taal is opgericht op 20 oktober 1992, vanuit een herkenbare behoefte aan een Nederlandstalige nieuwsgroep voor discussies over de Nederlandse taal. Andere hierarchieën voorzagen niet afdoende in deze mogelijkheid.

 

Nl.taal is opgericht op 8 november 1995, als onderdeel van de overgang van de bestaande nieuwsgroepen in nlnet.* naar de provider-onafhankelijke nl.* hierarchie.

 

Dit artikel beschrijft de belangrijkste gebeurtenissen in de tijd die hebben geleid tot de huidige status van nl.taal in de nl.* hierarchie.

Bronnen

De informatie in dit artikel is ontleend aan:

  • de GoogleGroups Usenet archieven van nlnet.misc, nlnet.taal, nl.newsgroups en nl.taal;
    Zonder overige bronnen geven de archieven over de betreffende periode een zeer beperkt beeld.

  • mailverkeer met enkele direct betrokkenen;
    Ondersteunen de gegevens in de archieven en verklaren deze nader.

  • een niet openbaar archief van nlnet.*, nl.newsgroups en nl.announce van een direct betrokkene.
    Deze archieven bevatten relevante berichten tot 1995 die niet in Google voorkomen, en dat betreft dan met name alle berichten aangaande de oprichting van nl.taal en het oprichtingsbericht van nlnet.taal.

 

De GoogleGroups archieven, de  niet openbare archieven en de begeleidende informatie van  geraadpleegde direct betrokkenen geven samen een betrouwbaar beeld van de ontstaansgeschiedenis van nl.taal en het charter.

Getuigen

Nog altijd posten in nl.taal mensen die óók de nlnet periode nog hebben meebeleefd.

 

Historisch overzicht

Nlnet.taal (1992)

Het in 1982 als Nederlandse tak van Eunet opgerichte Nlnet (in 1989 omgezit in Stichting nlnet) voerde een  aantal nieuwsgroepen. Daarvan was nlnet.misc de vergaarbak waarin over allerlei onderwerpen werd gediscussieerd. In 1992 werden voor een aantal duidelijk herkenbare onderwerpen aparte nlnet nieuwsgroepen opgericht.

 

In augustus 1992 verscheen in nlnet.misc het voorstel de groepen nlnet.announce,  en nlnet.taal 'Discussies over de Nederlandse taal in al zijn geledingen' op te richten. Berichten mbt deze onderwerpen zouden uit 'de hoge rijstebrijberg die nlnet.misc is' gedistilleerd kunnen worden.

 

In september 1992 volgde in nlnet.misc de RFD Request For Discussion voor nlnet.taal met als motivatie een Nederlandstalige nieuwsgroep die zich richt op de Nederlandse taal. Uit de RFD:

 

Deze groep zal bestemd zijn voor discussies over de Nederlandse taal.

 

Ondanks dat er al een newsgroup soc.culture.netherlands is, lijkt mij deze newsgroup gerechtvaardigd. Er behoort gewoonweg een newsgroup te zijn die zich richt op de Nederlandse taal. Daaronder vallen ook dialecten en Fries. Ja, mensen.

Nu zullen sommigen wel denken: "En soc.culture.netherlands dan?" Welnu, die newsgroup is gericht op de Nederlandse cultuur. Daaronder valt weliswaar ook de Nederlandse taal, maar die is daar niet specifiek op gericht. Afgezien van het feit dat het een internationale newsgroup is waarin de voertaal een wilde mengeling van Engels en Nederlands is.

Maar in s.c.n. willen we toch niet ontzettend gaan neuzelen tot in de kleinste details over de Nederlandse taal? Daar is nou juist de voorgestelde newsgroup nlnet.taal voor bedoeld! En ook om te praten over etymologie, nieuwe woorden, spelling, grammatica, noem maar op. (Wie weet nog meer?)

 

De discussie die erop volgde ging uitsluitend over de naam: nlnet.taal/nlnet.lang(uage)/nlnet.dutch.

 

Op 20 oktober 1992 werd  nlnet.taal opgericht, na de in het begin van die maand gestarte procedurele CFV (Call For Votes) nlnet.taal Discussies over de ´Nederlandse taal in al haar geledingen´.

Merk op dat het woordgeslacht in de EénRegelige Omschrijving hier inmiddels gecorrigeerd was.

 

Nl.taal (1995)

In 1995 werd de nl.* hierarchie ingericht, en werden alle nieuwsgroepen van de Stichting nlnet overgenomen in deze provider-onafhankelijke hierarchie. Daarvoor moest echter wél de officiele procedure voor het oprichten van een nieuwsgroep worden gevolgd, en dat ging niet zonder slag of stoot.

 

In juni/juli 1995 werd gepoogd de nieuwsgroep nl.taal – net als enkele andere nlnet.nieuwsgroepen – direct in de nl.* hierarchie te krijgen door de RFD over te slaan en direct een CFV nl.taal te starten. Helaas leidde dit tot afkeuring.

Daarom volgde, in de nieuwsgroep nl.newsgroups, in september 1995 alsnog de RFD nl.taal. Uit de RFD:


Voorgestelde eenregelige omschrijving:
'De Nederlandse taal en taal in Nederland.'


Voorgestelde charter:
Discussies over de Nederlandse taal in al haar aspecten: ABN, dialecten, Fries, aan Nederlands verwante talen, etymologie, grammatica, (oude en nieuwe) spelling, nieuwe woorden, taalgebruik, turbotaal, interpunctie,
spreektaal, taal in geschreven en gedrukte vorm, enzovoort.


De oplettende lezer zal opmerken, dat de meeste in het charter genoemde voorbeelden in de opsomming uit de nlnet.taal RFD afkomstig zijn. Niet verwonderlijk: de opsteller is dezelfde persoon als de RFD voor nlnet.taal.
In de korte discussie die volgt zorgt een Belgische poster dat '.. en taal in Nederland' uit de ERO wordt geschrapt, en het voorbeeld 'Fries' gaat eruit omdat er al 'dialect' en 'verwante talen' staat. Verder gaat de discussie niet.

Op 8 november 1995 wordt in nl.announce en nl.newsgroups de nieuwsgroep nl.taal opgericht na een geslaagde CFV in nl.newsgroups in oktober. Bij die oprichting krijg nl.taal de anno nu nog ongewijzigde teksten mee:

 

eenregelige omschrijving:

nl.taal Discussies over de Nederlandse taal.


Charter:
Discussies over de Nederlandse taal in al haar aspecten:
ABN, dialecten, aan Nederlands verwante talen, etymologie, grammatica, (oude en nieuwe) spelling, nieuwe woorden, taalgebruik, turbotaal, interpunctie, spreektaal, taal in geschreven en gedrukte vorm, enzovoort.

Wekelijkse posting (december 1997)

Eind 1997 werd een informatieposting vervaardigd om regelmatig in een aantal nieuwsgroepen te worden gepost, ter informatie van eventuele belangstellenden. De posting bestond uit de reeds bestaande EenRegelige Omschrijving en het charter, aangevuld met een aantal voor nl.taalers interessante links. Op enig moment daarna is dit bericht in een wekelijks postingritme gekomen. Het posting werd met de hand gedaan door een vrijwilliger in nl.taal. De volledige tekst luidde als volgt:

Charter en informatie nl.taal
======================================================================
Dit document wordt regelmatig geplaatst in de nieuwsgroepen nl.taal en
nl.internet.welkom. Opmerkingen en aanvullingen zijn altijd welkom.
======================================================================

nl.taal - Discussies over de Nederlandse taal. (ongemodereerd)
Opgericht 08-12-95
FAQ:
http://www.nl.net/~koopal/nlfaqs/nl-taal-faq.html

Doelstelling
------------
Discussies over de Nederlandse taal in al haar aspecten:
ABN, dialecten, aan Nederlands verwante talen,
etymologie, grammatica, (oude en nieuwe) spelling,
nieuwe woorden, taalgebruik, turbotaal, interpunctie,
spreektaal, taal in geschreven en gedrukte vorm, enzovoort.

nl.taal is onderdeel van nl.*, de Nederlandse tak van Usenet.

Relevante nieuwsgroepen en URL's
================================
Nieuwsgroep soc.culture.be
Nieuwsgroep nl.internet.welkom

Webstek
http://www.nl.net/~koopal/nlfaqs/nl-taal-faq.html
- Veel voorkomende vragen in nl.taal

Webstek
http://www.xs4all.nl/~onnoz/nl-taal
- "Het beste van nl.taal"

Webstek
http://www.xs4all.nl/~johnpiek/taal.html
- Een verzameling verwijzingen in verband met de Nederlandse taal.

Webstek
http://www.onzetaal.nl/
- De webstek van Onze Taal, met o.m. een uitgebreide taalvraagbaak.

Webstek
http://www.vandale.nl/
- Van Dale's Taalweb

Webstek
http://www.xs4all.nl/~egavic/NL/
- Informatie over de nl.* hierarchie

Wekelijkse handvestposting (begin 21e eeuw)

Op enig moment is de wekelijkse nl.taal-charterposting vervangen door de huidige handvestposting, waarin de nl.taalspecifieke links zijn vervallen en hebben plaatsgemaakt voor algemene links en informatie die geldt voor de hele nl.hiërarchie.

De handvestpostings worden sindsdien tot op de dag van vandaag voor de hele nl.* hierarchie gepost door nl.admin.